تبلیغات
ادبیات فارسی - چشم هاتان یا چشم هایتان ؟
پنجشنبه 1393/11/9

چشم هاتان یا چشم هایتان ؟

   نوشته شده توسط: حفیظ اله اعظمی    

«چشم‌هاتان» یا «چشم‌هایتان»؟

سه ضمیر منفصل «ما»، «شما»، و «آن‌ها» به‌ترتیب دارای سه صورت متصل «ـ مان»، «ـ تان»، و «ـ شان» هستند.  وقتی واژه‌‌ی مختوم به هم‌خوان به یکی از این سه ضمیر متصل می‌چسبد، بین هم‌خوان انتهای واژه‌ و ضمیر، واکه‌ی -e- تلفظ می‌شود:

دستمان (dast-e-maan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  دستمون (dast-e-mun)

دستتان (dast-e-taan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  دستتون (dast-e-tun)

دستشان (dast-e-shaan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  دستشون (dast-e-shun)

اما اگر واژه مختوم به واکه باشد، صدای میانجی‌ای وجود ندارد:

جامان (jaa-maan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  جامون (jaa-mun)

جاتان (jaa-taan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  جاتون (jaa-tun)

جاشان (jaa-shaan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  جاشون (jaa-shun)

آبرومان (aaberu-maan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  آبرومون (aaberu-mun)

آبروتان (aaberu-taan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  آبروتون (aaberu-tun)

آبروشان (aaberu-shaan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  آبروشون (aaberu-shun)

زندگی‌مان (zendegi-maan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  زندگی‌مون (zendegi-mun)

زندگی‌تان (zendegi-taan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  زندگی‌تون (zendegi-tun)

زندگی‌شان (zendegi-shaan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  زندگی‌شون (zendegi-shun)

سینه‌مان (sine-maan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  سینه‌مون (sina-mun)

سینه‌تان (sine-taan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  سینه‌تون (sina-tun)

سینه‌شان (sine-shaan)؛  تلفظ و املای گفتاری:  سینه‌شون (sina-shun)

اما امروزه در فارسی معیار، انحرافی در تلفظ این سه ضمیر متصل در دسته‌ی اخیر پیدا شده؛  مثلا” «آبرومان» (aaberu-maan) را «آبرویمان» (aaberu-y-e-maan) تلفظ می‌کنند و می‌نویسند و ای‌بسا «آبرومان» را گونه‌ی ادبی یا گویشی می‌دانند؛  یا «زندگی‌تان» (zendegi-taan) را zendegi-y-e-taan تلفظ می‌کنند.  این در حالی است که تلفظ گفتاری آن‌ها هم‌چنان‌ به صورت اصلی و قدیمی وفادار مانده‌است.

نتیجه‌گیری

پیش‌نهاد می‌کنم که بگوییم و بنویسیم:  چشم‌هامان، چشم‌هاتان، چشم‌هاشان؛  آرزومان، آرزوتان، آرزوشان؛

و نگوییم و ننویسیم:  چشم‌هایمان، چشم‌هایتان، چشم‌هایشان؛  آرزویمان، آرزویتان، آرزویشان.


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.