تبلیغات
ادبیات فارسی - مصدر های امروز
پنجشنبه 1393/11/9

مصدر های امروز

   نوشته شده توسط: حفیظ اله اعظمی    

مصدرهای فارسی امروز

فهرست زیر دربردارنده‌ی مصدرهای بسیط (ساده‌ی) رایج در فارسی امروز است که تعدادشان حدود چهارصدتاست.  این‌جانب در متون کهن فارسی صدها مصدر دیگر نیز یافته‌ام که چون امروزه رایج نیستند در این‌جا از ذکرشان خودداری می‌کنم.  تعدادی از مصدرهای بسیط فهرست حاضر نیز تقریبا” متروک و مهجور شده‌اند.

امروزه فارسی‌زبانان به ندرت مصدر بسیط جدیدی می‌سازند (حرفیدن و حلیدن و زنگیدن و غشیدن جزو همین موارد نادرند) و گرایش آن‌ها به ساختن مصدر مرکب است.

***

# املا و تلفظ گفتاری مصدرها داخل پرانتز به رنگ سرخابی آمده‌است:  راندن (روندن).

# مصدرهایی که ریشه‌ی آن‌ها واژه‌ای عربی است با رنگ فیروزه‌ای مشخص شده‌اند:  بلعیدن، حرفیدن، حلیدن، رقصاندن، رقصیدن، شلیدن، صرفیدن، طلبیدن، غشیدن، فلسفیدن، فهماندن، فهمیدن، قبولاندن.

# صیغه‌های فعلی نامتداول با نشانه‌ی * مشخص شده‌اند:  سرشتم؛  می‌سرشم*؛  بسرش*.

# مصدرهایی را که با فرمول «بن مضارع + – اندن» ساخته شده‌اند جداگانه محسوب کرده‌ام؛  بنابراین «ترسیدن» و «ترساندن» هرکدام مصدری جداگانه به شمار آمده‌است.  در این دسته مصدرها از دو صورت «– اندن» و «– انیدن» فقط شکل اول را ثبت کرده‌ام؛  مثلا” «رساندن» را آورده و «رسانیدن» را نیاورده‌ام.

 

آجیدن:  آجیدم*؛  می‌آجینم*؛  بیاجین*

آراستن:  آراستم؛  می‌آرایم؛  بیارا

آرامیدن:  آرامیدم؛  می‌آرامم؛  بیارام

آرمیدن:  آرمیدم؛  می‌آرمم؛  بیارم


بقیه در ادامه مطلب


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.